Mediation in de Praktijk

Partneralimentatie: wat is er de afgelopen jaren veranderd?

De regels rondom partneralimentatie zijn de afgelopen jaren behoorlijk veranderd. Vooral sinds 1 januari 2020 is de maximale duur van partneralimentatie aanzienlijk verkort. Maar let op: er zijn verschillende factoren die van invloed kunnen zijn op de hoogte én de duur van het recht op partneralimentatie.

Sinds 2020 is de duur veel korter

Sinds de invoering van de Wet herziening partneralimentatie op 1 januari 2020 is de hoofdregel dat partneralimentatie maximaal vijf jaar duurt. Bij een huwelijk of geregistreerd partnerschap dat korter dan tien jaar heeft geduurd, geldt in beginsel een termijn van de helft van de duur van het huwelijk of partnerschap.

Er zijn echter belangrijke uitzonderingen.

Wanneer er kinderen jonger dan 12 jaar zijn, kan de partneralimentatie doorlopen tot het jongste kind 12 jaar wordt. De gedachte daarachter is dat de zorg voor jonge kinderen de mogelijkheden van een ouder om volledig financieel zelfstandig te zijn kan beperken. De alimentatieduur is in die situatie dus niet automatisch beperkt tot vijf jaar.

Stel bijvoorbeeld dat ouders twee kinderen hebben van 5 en 8 jaar en in 2026 uit elkaar gaan. Wanneer aan de voorwaarden voor partneralimentatie wordt voldaan, kan de verplichting in beginsel doorlopen tot het jongste kind 12 jaar wordt. In dit voorbeeld zou dat betekenen dat de alimentatie tot 2033 kan lopen.

Dat is een wezenlijk verschil met de algemene termijn van vijf jaar.

Ook voor bepaalde langdurige huwelijken waarbij de AOW-leeftijd in beeld komt, geldt een afwijkende regeling. Welke termijn uiteindelijk geldt, hangt daarom af van de persoonlijke situatie en de datum waarop de scheiding tot stand komt.

Een maximale termijn betekent niet dat er automatisch zo lang betaald wordt

De maximale duur is bovendien iets anders dan de daadwerkelijke duur. Eerst moet worden vastgesteld of er überhaupt recht bestaat op partneralimentatie en, zo ja, welk bedrag daarbij past.

Daarbij wordt gekeken naar onder meer de behoefte van degene die alimentatie vraagt, het eigen inkomen en de draagkracht van de andere partner.

Ook de omstandigheden kunnen gedurende de alimentatieperiode veranderen. Wanneer de ontvanger bijvoorbeeld meer gaat werken en daardoor meer eigen inkomen krijgt, kan dat gevolgen hebben voor de hoogte van de alimentatie. Hetzelfde geldt wanneer de financiële situatie van de betalende partner verandert.

Verdiencapaciteit speelt een steeds belangrijkere rol

Bij partneralimentatie wordt niet uitsluitend gekeken naar wat iemand op dit moment verdient. Ook de vraag wat iemand redelijkerwijs zou kunnen verdienen, kan een rol spelen.

Dat is bijvoorbeeld relevant wanneer iemand tijdens het huwelijk parttime heeft gewerkt vanwege de zorg voor de kinderen. Na de scheiding kan er, afhankelijk van de leeftijd van de kinderen en de omstandigheden, meer ruimte ontstaan om het aantal uren uit te breiden.

Dat betekent niet dat iemand simpelweg kan worden verplicht om fulltime te gaan werken. Er wordt gekeken naar de omstandigheden van het individuele geval. Opleiding, werkervaring, leeftijd, de zorg voor de kinderen en de mogelijkheden op de arbeidsmarkt kunnen daarbij een rol spelen.

Juist wanneer er jonge kinderen zijn, is dit een belangrijk onderdeel van het gesprek. De situatie van een ouder kan immers veranderen naarmate de kinderen ouder worden. Een regeling die bij kinderen van vier en zes jaar passend is, hoeft niet hetzelfde te blijven wanneer zij tien en twaalf zijn.

Ook de fiscale behandeling is veranderd

Ook fiscaal is er de afgelopen jaren het nodige veranderd. Betaalde partneralimentatie is nog steeds aftrekbaar, maar voor hogere inkomens is het maximale aftrektarief inmiddels lager dan vroeger. In 2026 is het maximale aftrektarief voor betaalde partneralimentatie 37,56%.

Voor degene die partneralimentatie ontvangt, wordt de ontvangen alimentatie als inkomen beschouwd. Dat kan ook gevolgen hebben voor bijvoorbeeld toeslagen.

Het is daarom verstandig om bij het maken van afspraken niet alleen naar het bruto alimentatiebedrag te kijken, maar ook naar de financiële gevolgen voor beide partijen.

Partneralimentatie is maatwerk

De regels zijn de afgelopen jaren dus duidelijk veranderd, maar partneralimentatie blijft maatwerk. De duur wordt niet alleen bepaald door de vraag of het huwelijk korter of langer dan tien jaar heeft geduurd. Ook de aanwezigheid van jonge kinderen, de leeftijd van beide partners en andere persoonlijke omstandigheden kunnen van belang zijn.

Daarnaast verandert de financiële werkelijkheid vaak gedurende de jaren. Kinderen worden ouder, een ouder gaat meer werken of juist minder, inkomens veranderen en soms ontstaat er een nieuwe levenssituatie.

Daarom is het bij een scheiding belangrijk om verder te kijken dan alleen de vraag: “Hoeveel partneralimentatie moet er worden betaald?”